ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

O Ν.1515 (ΡΣΑ) ήδη από το 1985 περιέλαβε στις διατάξεις του στόχους και κατευθύνσεις για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της Αττικής, ως πρόνοια για την οικολογική ανασυγκρότηση της Αθήνας, την προστασία της αγροτικής γης, των δασών, των υγροτόπων και των άλλων στοιχείων της φύσης. Επίσης στην ίδια αρχή προστασίας περιελήφθη η ανάδειξη και προστασία των ιστορικών στοιχέιων, του Αστικού τοπίου, των ορεινών όγκων, των τοπίων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, των ακτων, καθώς και ο περιορισμός της ρύπανσης από κάθε πηγή. Οι στόχοι και οι κατευθύνσεις που καθορίζει το Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας για την προστασία και αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος όχι μόνο παραμένουν επίκαιροι αλλά, υπό το πρίσμα της υιοθέτησης των αρχών της αειφορίας και της προώθησης ολοκληρωμένων πολιτικών διαχείρισης των μητροπόλεων διεθνώς, αποκτούν κεντρικό ρόλο στην διαδικασία της χωρικής ανάπτυξης. Σήμερα η πολιτική περιβάλλοντος συνιστά βασικό άξονα του στρατηγικού χωρικού σχεδιασμού της πρωτεύουσας, τόσο για την βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της, όσο και για την απόκτηση συγκριτικού πλεονεκτήματος στον διεθνή ανταγωνισμό μεταξύ μητροπόλεων.

Σε εξειδίκευση των προβλέψεων και κατευθύνσεων του Ρυθμιστικού Σχέδιου Αθήνας για την προστασία του περιβάλλοντος της Αττικής, το Τμήμα Περιβάλλοντος επεξεργάζεται το σχεδιασμό του αστικού και περιαστικού πρασίνου της Αττικής, ακολουθώντας τις εξής αρχές:

  • Προστασία των τοπίων ιδιαίτερου φυσικού κάλους των ορεινών όγκων, των ευαίσθητων περιοχών, των ρεμάτων, των ακτών και των άλλων στοιχείων φυσικού περιβάλλοντος και ανάδειξης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους. ευαίσθητες περιοχές, ρέματα κλπ).
  • Δημιουργία ενιαίου δικτύου πρασίνου στο ηπειρωτικό τμήμα της Αττικής
  • Σύνδεση του αστικού και περιαστικού πρασίνου.
  • Προστασία και ένταξη στο ενιαίο δίκτυο ελεύθερων χώρων, όλων κατά το δυνατόν των πολιτιστικών και ιστορικών στοιχείων της Αττικής και σύνδεσή τους με ενιαίο δίκτυο πεζοπορίας.

Τον κορμό του ενιαίου δικτύου πρασίνου αποτελούν λόγω μεγέθους οι ορεινοί όγκοι, οι βιότοποι και οι περιβαλλοντικά προσταευόμενες περιοχές. Στον κορμό αυτό εντάσσονται μεγάλα περιαστικά πάρκα με ποικιλία ιδιαίτερων χαρακτηριστικών (Θεματικό Πάρκο Λαυρεωτικής, Λατομεία Πεντέλης, Εθνικός Δρυμός Πάρνηθας, Τατόϊ, Δυτική Πύλη της Αθήνας, Εθνικό Πάρκο Σχινιά κλπ).Επίσης εντάσσονται σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι (Σούνιο, Λαυρεωτική, Βραυρώνα, τμήμα του Μαραθώνα, Φυλή κλπ).

Ο κορμός αυτός γίνεται προσπάθεια να συνδεθεί με τους μεγάλους υπερτοπικούς πόλους πρασίνου που εντάσσονται ή που περικλείονται από τον αστικό ιστό. Η σύνδεση αυτή πραγματοποιείται:

  • Με την προστασία, ανάδειξη και κατάλληλη διαμόρφωση γραμμικά αναπτυσσόμενων φυσικών σχηματισμών όπως είναι τα ρέματα (ρέμα Χαλανδρίου, Κηφισός, Πικροδάφνη κλπ).
  • Με τμήματα των ορεινών όγκων ή των προστατευόμενων περιοχών που εισχωρούν εντός του αστικού ιστού (Γουδί, Άλσος Συγγρού κλπ).
  • Με την αποκατάσταση των ανενεργών λατομείων και τη δημιουργία στην περιοχή τους χώρων αναψυχής και αθλητισμού (λατομείο Βιαρόπουλου Τουρκοβούνια, Ασφαλτοτεχνική Αιγάλεω, Σελεπίτσαρι Νίκαια κλπ).
  • Με σύνδεση υπερτοπικών πόλων πρασίνου ή και περιοχών του λεκανοπεδίου που έχουν αναπτύξει μια σχετικά ικανοποιητική ποσότητα πρασίνου (Υμηττός, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων κλπ).

Στο δίκτυο αυτό σχεδιάζεται να περιληφθούν και όλοι οι πόλοι πρασίνου, αναψυχής που βρίσκονται μέσα στον αστικό ιστό.

Τα προωθούμενα προγράμματα του Τομέα αφορούν στις παρακάτω ενότητες:

Θεσμικά μέτρα προστασίας των στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος και των περιοχών με ιδιαίτερη περιβαλλοντική αξία και ευαισθησία

Σε αυτούς συγκαταλέγονται οι υγροβιότοποι, τα τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλους, τα ρέματα, τμήματα του παράκτιου μετώπου, αξιόλογοι γεωλογικοί σχηματισμοί, σημαντικά οικοσυστήματα, σημαντικοί οικότοποι προστατευταίας πανίδας και χλωρίδας κοκ.

Κατόπιν ειδικής μελέτης, οριοθετούνται ζώνες χρήσεων γης και όρων και περιορισμών στην δόμησή τους, καθώς και διαχειριστικά μέτρα ώστε να διασφαλίζονται οι οικολογικές διεργασίες τους και να αναδεικνύονται οι ιδιαίτερες αισθητικές και λειτουργικές αξίες τους. Η θεσμοθέτηση υλοποιείται κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 4 του Ν 1515/1985 είτε του άρθρου 21 του Ν. 1650/1986 (ΦΕΚ 160Α) όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν.

Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί:

Α. Το από 15.1.03 Π. Δ. χαρακτηρισμού της περιοχής λίμνης Βουλιαγμένης ως διατηρητέου μνημείου της φύσης και καθορισμού ζωνών προστασίας (ΦΕΚ 51 Δ)

Β. Το από 26.6.00 Π. Δ. χαρακτηρισμού Εθνικού Πάρκου Σχινιά Μαραθώνα (ΦΕΚ 121Δ)

Γ. Η από 17.12.01 ΚΥΑ Κανονισμού Διοίκησης και Λειτουργίας του Εθνικού Πάρκου Σχινιά Μαραθώνα και σχεδίου Διαχείρισης αυτού (ΦΕΚ 1830 Δ )

Δ. Το από 3.9.02 Π. Δ. ίδρυσης Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Σχινιά (ΦΕΚ 793 Δ)

Ε. Το απο 15.06.94 Π.Δ. καθορισμού ζώνης προστασίας του ποταμού κηφισού και των παραχειμάρων του. (ΦΕΚ 632Δ/27.06.94)

Θεσμοθέτηση διατάξεων ανάδειξης και προστασίας των ορεινών όγκων, και εν γένει του αττικού τοπίου

Οι ορεινοί όγκοι αντιμετωπίζονται ως χώροι με σημαντικό υφιστάμενο ή εν δυνάμει υψηλό πράσινο, οι οποίοι προστατεύονται και διασυνδέονται μεταξύ τους και με το δίκτυο ελεύθερων χώρων της πόλης, με τις ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές και τις ακτές, με σκοπό την δημιουργία ενιαίου περιαστικού δικτύου πόλων αναψυχής, αθλητισμού και πολιτιστικών λειτουργιών.

Κατόπιν ειδικής μελέτης, οριοθετούνται ζώνες χρήσεων γης και όρων και περιορισμών στην δόμησή τους, ώστε να αποκλείονται οι ασύμβατες δραστηριότητες και να αναδεικνύονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ορεινού όγκου.

Μέχρι σήμερα έχουν θεσμοθετηθεί:

Α. Ο ορεινός όγκος του Υμηττού με το από 16.06.11 Π. Δ. (ΦΕΚ 187Δ)

Β. Ο ορεινός όγκος της Πεντέλης με το από 26.8.88 Π. Δ. (ΦΕΚ 755 Δ)

Γ. Ο ορεινός όγκος του Αιγάλεω με τον Ν. 2742/99 /άρθρ 21 (ΦΕΚ 207 Α)

Δ. Ο ορεινός όγκος της Λαυρεωτικής με το από 24.1.03 Π. Δ. (ΦΕΚ 121Δ)

Ε. Ο ορεινός όγκος της Πάρνηθας με το από 19.07.07 Π. Δ. (ΦΕΚ 336Δ)

Θεσμοθέτηση διατάξεων για την προστασία και επαύξηση του αστικού πρασίνου

Στα πλαίσια του στόχου για την προστασία και επαύξηση του αστικού πρασίνου, προγραμματίζεται ο καθορισμός πλαισίου αρχών, κατευθύνσεων και κανονιστικών μέτρων.

Καθορισμός πλαισίου τομεακών χωροθετήσεων με επιπτώσεις στους ευαίσθητους περιβαλλοντικά χώρους της Αττικής (πχ Αιολικών Πάρκων)

Διαδικασίες αποκατάστασης ανενεργών λατομικών χώρων της Αττικής

Συντονίζονται προγράμματα ανασυγκρότησης του τοπίου των ανενεργών λατομικών χώρων της Αττικής, με βάσει το Ν. 2742/99 (άρθρο 25). 

Γνωμοδότηση προ της έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων

Σύμφωνα με τον Ν 3010/02 (ΦΕΚ 91Α) και την από 20.3.03 ΚΥΑ 11014/703/φ104/ (ΦΕΚ 332Β), ο Οργανισμός Αθήνας γνωμοδοτεί επί των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) που αφορούν σε νέα έργα και δραστηριότητες, καθώς και στον εκσυγχρονισμό, επέκταση, βελτίωση ή τροποποίηση υφιστάμενων έργων και δραστηριοτήτων στον νομό Αττικής. 

Τέλος ο Οργανισμός Αθήνας είναι αρμόδιος για την σύνταξη προδιαγραφών περιβαλλοντικών μελετών καθώς και την ανάθεση μελετών που σχετίζονται με θέματα περιβάλλοντος στην Αττική